Bizitzeko era bat

Aspaldi-aspalditik, erlijioa eraldaketa sozial eta pertsonalerako indar boteretsua izan da. Bai sinesleen bizitza berriari bai sortu dituen komunitate bereziei dagokienez, Bahá’í Fedea eredu horren adibide nabarmena da. 

Bizitzaren lehen xedea Jainkoa ezagutu eta gurtzea da, eta etengabeko aurrerabidean doan zibilizazio baten sorkuntzan parte hartzea. Bahá’ítarrak helburu hori betetzen saiatzen dira, horretarako pertsona, familia zein komunitate mailako jarduera anitz egiten dutelarik. 

Gizartearen oinarria, Bahá’u’lláhren arabera, familia da. Kimiko Schwerin sinetsita dago, esate baterako, bere ezkontza herrien batasunaren adibidea dela. Japoniar gizarte tradizionalean, atzerritar batekin ezkontzea idatzi gabeko tabua da. Behin batean, 70. hamarkadan, japoniar heldu bat altxatu eta harengana joan zen belarrondoko bat ematera. 
 

“Arrazoia -dio Kimiko Schwerinek- atzerritar batekin bidaiatzea izan zen. Garai hartan aurreiritzi bizi bat zegoen nazioarteko ezkontzen aurka. Atzerritar batekin ezkontzea ez zen gizalegezkotzat jotzen”. 

“Baina ez nintzen inola ere lotsatuta sentitu. Lastima eman zidan bere aurreiritzien biktima zen jaun hark. Bahá’í-a naizenez, nazioarteko ezkontza guztiz zilegitzat jotzen dut”. 

Schwerindarrek uste dute beren ezkontzak beste kultura batzuekiko sentikortasuna ilustratzeko balio dezakeela, nazioarteko ezkontza batek bultzatu egiten baitu horretara. “Bahá’í Fedeak arraza eta jatorri guztietako jendea hartzen duenez, bereziki ahalegintzen gara japoniar bat atzerritar batekin ezkontzean eskuarki sortzen diren gatazkak saihesten”, diosku Kimikok. 

“Esaterako, John familia kristau batetik dator, eta ni familia budista batetik. Haurrak zein erlijiotan hazi behar diren arazoak sortzen dituen kontua da ezkontza misto askotan. Guk erlijioen batasunean sinesten dugunez, geure haurrak erlijio guztiak prezia ditzaten hazi ditugu”. 

Kimiko Schwerin, negozio emakume arrakastatsua izateaz gain, emakumearen berdintasunaren defendatzaile aktiboa ere bada. Japonia eta herrialde hurbiletan zehar egiten dituen bidaia sarrien helburua printzipio hori eta bestelako bahá’í idealak bultzatzea izaten da. 

Nola Primo Pacsik hala Laku Lakuniko gainerako bahá’í-ek boliviar goi lautadako herrixka urrun eta xume batean egiten duten lana bahá’í-ak gizarte osoa zerbitzatzen nola ahalegintzen diren islatzen duen beste erakusgarri bat da. Horren lekuko dira haurtzaindegia eta eraiki duten berotegia. 

Haurtzaindegia Laku Lakuniko haur guztientzat dago zabalik, eta haurrei bereziki beharrezkoa den laguntza ematen die, haur garapen alorreko hainbat eta hainbat adituen arabera garrantzitsuena den beren bizitzako etapa horretan. Herrian eskola publikoa egon arren, eskolaurreko haurrei ez zaie arreta egokirik ematen. Hori dela eta, eskolara joaten direnean, haien emaitzak kaskar samarrak izaten dira hasieratik, eta eskola hutsegite horrek eredu txar bat jar diezaieke beren bizitza osorako. 

Bahá'í haurtzaindegian, ahalegin berezia egiten da talde jardueretan -jarduera errazak, hala nola koru batean kantatzea-, eta emaitza esanguratsua da. “Haurtzaindegitik pasa diren haurren eta zuzenean eskolara sartu direnen artean aldea dago -azaltzen du Pacsik-. Haurtzaindegira joan direnek berehalakoan ulertzen diote maisuari. Hark ohartarazi ahal izan duenez, haurtzaindegira joan direnek bizkorrago ikasten dute”.". 

Haurtzaindegia oso xumea da. Pacsi izaten da maisu nagusia (ematen duen denbora gehiena musutruk eskaintzen du), eta gurasoek ematen dutena izaten da laguntza soila, eskolak herrixkaren erdian dagoen pezozko etxe batean ematen dira, eta egunero ordu gutxi batzuk besterik ez dute irauten. 

“Hasieran, txikiak ez ziren etortzera ausartzen”, adierazten du Pacsik, zeina laurogeigarren hamarkadaren erdian atxiki zitzaion Bahá’í Fedeari. “Ez zuten taldean egon nahi; orain, ordea, oso gustura etortzen dira elkarrekin kantatzera”. 

Orain beti hasten dira “ni, ni, ni” esaka zenbaki bat erakutsi edo galderaren bat egiten diedan bakoitzean. Gauza horiek erlazionatuta daude; izan ere, Bahá’u’lláhk irakasten digu geure seme-alabak hezi behar ditugula eta denon artean elkarlanean jardun behar dugula”. 

Eguzki-berotegia da Pacsiren eta herrixkako gainerako bahá’ítarren beste lorpen bat. Berotegia Cochabambako Dorothy Baker Inguramen Ikasketa Zentroan sortu eta diseinatu dute; berrehun bat kilometrora dagoen bahá’ítar zentro horretan garatutako berotegiari esker, Laku Lakuniko eta goi lautadako beste komunitateetako familiek garaiera apalagoetan soilik hazten diren fruta eta barazkiak lan ditzakete. 

“Oso pozik gaude berotegiarekin” -dio Pacsik, haietako bat eraiki zuen lehena -. “Hori gabe ezinezkoa izango litzaiguke barazkiak izatea, ez baitugu haiek erosteko dirurik. Berotegiari esker, berriz, barazkiak eta tomateak lor ditzakegu, haiekin tortillak egin ahal izateko. Osterantzean, nire semetxoak barazkiak zer diren ere ez luke jakingo. Orain tomateak uztatzen ditu, eta bertan jan; ikasi du hazia erein eta landarea elikatu egiten bada, fruituak emango dituela”. 
 

Bahá’í komunitateen osaketa soziala askotarikoa da. Bahá’í-ek ez dute mundutik bakartu nahi. Bahá’u’lláh-k bahá’í-ak bestelako gizakiekin nahastea bultzatzen du. Hori dela eta, daramaten bizimodua -printzipio izpiritual eta sozial jakin batzuekiko konpromisoa alde bat utzita- ez da ingurukoenaren bestelakoa.  

Dibertsitate sozialak ez du eragozten bahá’í-ek beren batasunari eustea toki, nazio eta nazioarte mailan libreki hautaturiko batzar sistema baten bidez. Halaxe gertatzen da Tokiko Batzar Izpiritualarekin, hura osatzen duten bederatzi kideak urtero hautatzen direlarik [ikus 42-44 orr.] 

Bahá’í-engandik espero izaten da betiere lege zibilak obeditzea eta tokian tokiko gobernuekiko leialak izatea. Administrazio postuak har ditzakete, baina ez kargu edo ardura politikorik. 

Stanlake Kukama Bahá’u’lláhren irakaspenak ikertzen hasi zenean, 50. hamarkadan hor nonbait, “gorroto nien zuriei”. Kongresu Nazionaleko Tokiko Idazkaria zen. “Niretzat, zuri guztiak zapaltzaileak ziren”. 

Halako jarrera zuelarik, ez zitzaion samur egin hasieran Bahá’u’lláhren irakaspenak onartzea; izan ere, gizateriaren batasuna aldarrikatzen duenean eta arrazakeriazko aurreiritzia deuseztatzeko premia azpimarratzen duenean, horren ondorioa ez da bakarrik zuriek beltzak onartu behar dituztela beren kide eta lagun bezala, baizik eta beharrezkoa dela orobat beltzek zuriekin elkarbizitzen eta are haiek maitatzen ere ikastea. 

Azkenean Kukama konbentzitu zen bide hark -eta ez gatazka politikoak- eraman zezakeela mundu hobe batera. Bahá’í Fedea onartu ostean, maisu bihurtu zen. Harrez geroztik, bere lan guztia komunitate harmoniatsu eta dibertso bat eraikitzera zuzendu da, zeinak unea iristen denean erakutsi ahal izango baitu arraza guztietako pertsonen elkartzea, egingarria izateaz gain, elkartze zoriontsua ere izango litzatekeela, giza generoaren batasunaren errealitatearen isla zehatza. 

Gaur egungo hegoafrikar Komunitatearen dibertsitatearen barruan ia herrialdeko arraza, talde etniko eta tribu guztiak daude ordezkatuta. Hegoafrikan dauden 7.500 bahá’í-etatik %90 inguru ez dira zuriak, proportzio hori populazio osoan gertatzen denaren antzekoa delarik. 

“Hegoafrikan gertatzen den borrokaren arrazoia apartheideko 40 urteetan eta sistema hark bereizketa etnikoan jarritako garrantzian datza”, esaten du Kukamak. “Baina bahá’í komunitatean denak bat gara, gatozen tribu edo arrazatik gatozela. Iritsiko da, bai, mundua mundu bakarra izango den eguna, horixe baita gizakiaz dudan irudia: elkarketa, ez bereizketa”. 

Datozen orrietan: 

• Erlijio independiente bat, ez sekta bat [10. orr.]
• Bahá'í Fedearen hedapena historian zehar [11. orr.]
• Hemeretzi Egunen jaia[12. orr.]
• Zenbat Bahá'í daude mundu osoan? [13. orr.]